Αξιολόγηση Χρήστη:  / 1
ΧειρότεροΚαλύτερο 
 

 


Γράφει ο Κλεάνθης
Μια από τις σημαντικότερες ελλείψεις στην εξιστόρηση της Μικρασιατικής Εκστρατείας είναι η απουσία βιογραφικών στοιχείων για τους ανθρώπους που συμμετείχαν. Από τις εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων που έλαβαν μέρος στο μεγαλύτερο πόλεμο του σύγχρονου ελληνικού κράτους, ελάχιστοι δημοσίευσαν κάτι. Τα πρόσωπα στις εκατοντάδες φωτογραφίες είναι χωρίς όνομα, λες και είναι μέρη του τοπίου. Ίσως το τραγικό τέλος επέβαλε τη σιωπή. Με την έλευση της νέας περιπέτειας του Πολέμου του 1940 και ιδίως του ελληνικού Εμφυλίου 1943-1949, οι συμμετέχοντες στην Μικρασιατικό Μέτωπο μπήκαν εντελώς σε δεύτερη μοίρα ενώ οι “αριστεροί” και οι “δεξιοί” έγιναν οι νέοι καλοί και κακοί.
Ελάχιστη ιστορική έρευνα έχει γίνει και για τις βιογραφίες και το επαγγελματικό έργο των στρατιωτικών που κατείχαν σημαντικές θέσεις και επηρέασαν τις εξελίξεις. Έτσι και αλλιώς, τη λιγοστή αυτή ιστορική έρευνα την απασχολεί μόνο η πολιτική τοποθέτηση και δράση των στρατιωτικών. Είναι ενδεικτικό της πολιτικής συσκότισης ότι οι αξιωματικοί εξετάζονται ιστορικά σχεδόν αποκλειστικά για την συμμετοχή τους στα κινήματα και ελάχιστα ή καθόλου για την επαγγελματική τους ποιότητα η οποία, μέσω των πολέμων, επηρέασε σημαντικά την πορεία του Έθνους.

Η έρευνα για τα στελέχη ενός στρατιωτικού οργανισμού είναι σημαντικό μεθοδολογικό εργαλείο για τη εξέταση του. Όμως, από όσο γνωρίζουμε, δεν υπάρχει σημαντικό βιογραφικό υλικό ούτε καν στη ΔΙΣ. Οι αναφορές σε 3-4 στρατηγούς και στον… Πλαστήρα είναι, προφανώς, τελείως ανεπαρκείς για σοβαρή αναφορά στον κρίσιμο παράγοντα της ποιότητας του στελεχιακού δυναμικού. Στο Διαδίκτυο υπάρχουν διάσπαρτες επιγραμματικές αναφορές καθώς και λίγες  εκτενέστερες αλλά ελλιπείς, που πιθανότατα μαρτυρούν εξωραϊστικές εργασίες απογόνων.
Στην ενότητα που ακολουθεί θα παρουσιαστούν αρχικά ο Διοικητής της Ι Μεραρχίας που αποβιβάστηκε πρώτη, Συνταγματάρχης Πυροβολικού Ζαφειρίου Νικόλαος καθώς και οι διοικητές των Συνταγμάτων της:

  • Αντισυνταγματάρχης Σταυριανόπουλος Διονύσιος (τον οποίο η ΔΙΣ αναγράφει συχνά ως Δημήτριο, χωρίς να το διορθώνει στα παροράματα), του 1/38 Συντάγματος Ευζώνων,
  • Αντισυνταγματάρχης Τσάκαλος Κωνσταντίνος, του 5ου Συντάγματος Πεζικού, και
  • Αντισυνταγματάρχης Σχινάς Αλέξανδρος, του 4ου Συντάγματος Πεζικού.

Προσέξτε ότι από την Μεραρχία που αποβιβάστηκε πρώτη, ο Διοικητής της και οι 2 από τους 3 διοικητές Συνταγμάτων της είχαν αντικατασταθεί πριν συμπληρωθεί το τρίμηνο.
Θα ακολουθήσουν και άλλες βιογραφίες, ενώ τα υπάρχοντα στοιχεία σταδιακά θα εμπλουτίζονται καθώς η προσπάθεια είναι εξελισσόμενη. Η έμφαση πάντως θα δοθεί στην επαγγελματική τους ικανότητα και την πολεμική τους δράση, καθώς για όποιον ενδιαφέρεται για την κομματική και πελατειακή καμαρίλα υπάρχουν ειδικά βιβλία. Αργότερα θα προστεθούν και περιγραφές μαχών από απλούς στρατιώτες.

Ζαφειρίου  Νικόλαος

Ο Συνταγματάρχης Ζαφειρίου Νικόλαος
Ο Συνταγματάρχης Ζαφειρίου Νικόλαος
Γεννήθηκε στην Κόρινθο το 1871. Φοίτησε στην Σχολή Ευελπίδων από την οποία αποφοίτησε το 1894  ως Ανθυπολοχαγός
Πυροβολικού. Έλαβε μέρος στον πόλεμο του 1897 υπηρετώντας στο 2οΣύνταγμα Πυροβολικού. Στους Βαλκανικούς Πολέμους υπηρέτησε στο Επιτελείο της Στρατιάς Ηπείρου κατά το 1912 και στο Επιτελείο της VIII Μεραρχίας κατά το 1913.
Το 1911 φοίτησε στην πρώτη σειρά της “Προπαρασκευαστικής Σχολής Επιτελών” που ίδρυσε η Γαλλική Αποστολή (το μετέπειτα “Σχολείο Ανωτέρων Σπουδών”), την πρώτη σχολή επιτελών στην Ελλάδα. Μετά στους Βαλκανικούς Πολέμους μετέβη το 1913 στο Παρίσι προκειμένου να μετεκπαιδευτεί στη Γαλλική “Ανωτέρα Σχολή Πολέμου” (Εcole Superieure de Guerre), αλλά είναι αμφίβολο αν συμπλήρωσε την προβλεπόμενη εκεί τριετή εκπαίδευση καθώς με τη έναρξη του Α’ ΠΠ, τo 1914, η Σχολή ανέστειλε την λειτουργία της.
Kατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ηγήθηκε του 1ου Συντάγματος Σερρών με τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Το Μάιο του 1917 το Σύνταγμά του, υπαγόμενο στη γαλλική 122η Μεραρχία, επετέθη εναντίον της οχυρής τοποθεσία Ραβινέ, όπου υπήρχε ισχυρό γερμανικό παρατηρητήριο απ΄ όπου επισκοπείτο η συμμαχική διάταξη σε βάθος. Η τοποθεσία κατελήφθη κατόπιν πολύνεκρης μάχης και απετέλεσε την πρώτη μεγάλη νίκη του Στρατού Εθνικής Αμύνης. Το 1918 ορίστηκε Στρατιωτικός Διοικητής στην περιοχή της Θήβας προκειμένου να καταστείλει στασιαστικές ενέργειες μικρών τμημάτων του ΕΣ που αντετίθεντο στη συμμετοχή της Ελλάδος στον Α΄ΠΠ.[i]
Τη 2α Μαΐου του 1919, ως Διοικητής της 1ης Μεραρχίας Πεζικού με τον βαθμό του συνταγματάρχη, σχεδίασε το στρατιωτικό σκέλος και εκτέλεσε την αποβίβαση του ΕΣ στη Σμύρνη. Η επιχείρηση δεν πέτυχε πλήρως τον σκοπό της καθώς δημιουργήθηκαν αιματηρά επεισόδια με τους Τούρκους, που – μαζί με τα γεγονότα του Αϊδινίου – είχαν σοβαρές πολιτικές συνέπειες. Στη συνέχεια, αρχικά ως Αρχηγός του Στρατού Κατοχής της Μικράς Ασίας και κατόπιν (όταν ο Στρατός Κατοχής Μικράς Ασίας ενισχύθηκε σημαντικά) απλώς ως Διοικητής της Ι Μεραρχίας, συμμετείχε στις επιχειρήσεις για την επέκταση της Ελληνικής Ζώνης Κατοχής στην Μικρά Ασία.
Τον Ιούλιο του 1919 παρέδωσε τη διοίκηση της Μεραρχίας, γεγονός που πιθανώς σχετίζεται με την άφιξη στη Σμύρνη τον Ιούνιο του ιδίου έτους του Αρχιστρατήγου Παρασκευόπουλου, ο οποίος είχε έρθει προκειμένου να εξετάσει επιτόπου την κατάσταση που δεν εξελισσόταν όπως ανέμενε η ελληνική πλευρά. Για το υπόλοιπο διάστημα μέχρι την πτώση του Βενιζέλου τον Νοέμβριο του 1920 δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για τον Ζαφειρίου. Σύμφωνα με μια πηγή προήχθη σε υποστράτηγο τον Ιούλιο του 1920, σύμφωνα με άλλη παρέμεινε συνταγματάρχης, αλλά δε φαίνεται να ανέλαβε κάποια σημαντική θέση. Κατά την περίοδο των μεγάλων επιχειρήσεων στην Μικρά Ασία (1921 – 1922) δεν του ανετέθη διοίκηση και τελούσε στο εσωτερικό στη διάθεση του Υπουργείου Στρατιωτικών.
Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή ανέλαβε Υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού ενώ ήταν ακόμα Συνταγματάρχης (σύμφωνα με μια πηγή) ή έχοντας ήδη το βαθμό του Υποστρατήγου (σύμφωνα με άλλη πηγή, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως). Το 1925 προήχθη σε αντιστράτηγο, αναλαμβάνοντας διαδοχικά Διοικητής των Β΄, και Γ΄ Σωμάτων Στρατού. Αποστρατεύτηκε το 1926.
Πέθανε στη Αθήνα το 1947.

Σταυριανόπουλος Διονύσιος

Ο Διοικητής του 1/38 ΣΕ Αντισυνταγματάρχης Σταυριανόπουλος Διονύσιος
Ο Διοικητής του 1/38 ΣΕ Αντισυνταγματάρχης Σταυριανόπουλος Διονύσιος
Γεννήθηκε στα Φιλιατρά το 1875. Κατετάγη στον ΕΣ και εν συνεχεία φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Υπαξιωματικών[ii] από όπου και εξήλθε το 1904 ως Ανθυπολοχαγός Πεζικού. Έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους με το βαθμό του υπολοχαγού ως Διοικητής Λόχου του 21ου Συντάγματος Πεζικού της VIIης Μεραρχίας. Διακρίθηκε στην υπεράσπιση της πόλης Νιγρίτας Σερρών από αιφνιδιαστική επίθεση του “συμμαχικού” τότε βουλγαρικού στρατού, την 20η προς 21η  Φεβρουαρίου 1913, τέσσερις μήνες πριν την επίσημη έναρξη του ελληνο-βουλγαρικού πολέμου.
Με το ξέσπασμα του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου ο Σταυριανόπουλος τραυματίστηκε στην μάχη του Σουλόβου (σημερινό χωρίο Σκεπαστό), τη 19η Ιουνίου 1913.
Το καλοκαίρι του 1916 πρωτοστάτησε στις ενέργειες για τη μεταφορά της VI Μεραρχίας του Δ’ ΣΣ στη Θεσσαλονίκη προκειμένου  να ενταχθεί στην Εθνική Άμυνα και να αποφύγει την αιχμαλωσία από τους Γερμανοβουλγάρους. Κατά τον Α΄ ΠΠ, αρχικά τοποθετήθηκε  Διοικητής τάγματος της Μεραρχίας Σερρών, με το βαθμό του Ταγματάρχη. Το Μάιο του 1918, με τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη, ηγήθηκε του 8ου Συντάγματος Κρητών (Μεραρχία Κρήτης) κατά την μάχη για την κατάληψη της οχυρής τοποθ&#