Αξιολόγηση Χρήστη:  / 0
ΧειρότεροΚαλύτερο 

 

Ἡ τεκνογονία ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τοῦ ἔγγαμου βίου.  Θεωρεῖται καὶ εἶναι σημαντικὸ γεγονὸς στὴ συζυγικὴ πορεία. Συνδέεται μὲ τὴν εὐρύτερη ἔννοια τῆς διαιώνισης τοῦ εἴδους καὶ μὲ τὴ στενότερη της ἀνατροφῆς καὶ διαπαιδαγώγησης τῶν τέκνων, ἀποτελώντας κεφαλαιῶδες κομμάτι τῆς ζωῆς τοῦ ἀνδρογύνου.  Ἡ ἀπόκτηση τέκνων ἱκανοποιεῖ τὸ μητρικὸ καὶ πατρικὸ αἴσθημα, ἀποτελεῖ εὐλογία ἀπὸ τὸ Θεὸ καὶ δίνει τὴ δυνατότητα στὸ ἀνδρόγυνο νὰ γίνει συνδημιουργὸς μὲ τὸ Θεό, ἐκπληρώνοντας τὴν ἐντολὴ «αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε». Ἀντίθετα, ἡ ἀτεκνία συνήθως θεωρεῖται δυσάρεστη. Ὁ γάμος ὅμως δὲν θεωρεῖται σὲ καμία περίπτωση ἀποτυχημένος, ἐξαιτίας τῆς μὴ ἀπόκτησης ἀπογόνων.

Οἱ πατέρες τῆς ἐκκλησίας τόνισαν τὴν ἀξία τῆς τεκνογονίας στὴν ἀνθρώπινη συζυγικὴ ζωή. Σημείωσαν ὅτι ἡ τεκνογονία ἀποτελεῖ βασικὸ σκοπὸ τοῦ χριστιανικοῦ γάμου σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἀνάλογη χριστιανικὴ ἀνατροφὴ καὶ διαπαιδαγώγηση τῶν τέκνων.

 

Στὴν   πατερικὴ   σκέψη,   καθὼς  τίθεται    σὲ     πρωτεύουσα    μοίρα    τὸ

πνευματικὸ στοιχεῖο ἔναντι τοῦ ὑλικοῦ, ἡ τεκνογονία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνει ἀποδεκτὴ ὡς πρῶτος καὶ μόνος  σκοπὸς τοῦ χριστιανικοῦ γάμου, διότι ἡ γέννηση τῶν παιδιῶν μετέχει κυρίως τοῦ ὑλικοῦ κόσμου ποὺ ὑπόκειται σὲ φθορὰ ἀπὸ τὴν πρώτη κιόλας μέρα.1  Ὅμως ἡ παράχρηση τῆς συζυγικῆς συνουσίας μὲ τὴ συστηματικὴ φυγοτεκνία εἶναι κατακριτέα. Τὴν ἀποφυγὴ τῆς τεκνογονίας καὶ τὸν ὑποβιβασμὸ τῆς συζυγικῆς ἐπαφῆς στηλίτευσαν οἱ πατέρες μὲ τὸν ὑπερτονισμὸ τῆς ἀπόκτησης καὶ ἀνατροφῆς τέκνων.

Ἐξάλλου, ἡ ὑποταγὴ τοῦ γάμου στὴν τεκνογονία ὡς μοναδικοῦ σκοποῦ, αὐτόματα θεωρεῖ ἀνυπόστατο τὸ γάμο στὸν ὁποῖο δὲν εἶναι ἐφικτὴ ἡ γέννηση παιδιῶν ἀπὸ ἐνδεχόμενη στειρότητα τῶν συζύγων καὶ ἐπιπλέον ἔμμεσα καταδικάζει τὶς συζυγικὲς ἐπαφὲς μετὰ τὴν πάροδο τῆς κλιμακτηρίου. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος δὲν συμφωνεῖ, τονίζοντας ὅτι κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ κατηγορήσει κάποιον ἐπειδὴ συνέρχεται μὲ τὴ γυναίκα τοῦ μέχρι τὰ γεράματά του καὶ ἐπιπλέον θεωρεῖ ὅτι ἡ ἐπαφὴ εἶναι αὐτόνομη καὶ ἀναγκαία.2

O ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς σημειώνει γιὰ τὸν κίνδυνο τῆς παράχρησης τῆς συνουσίας: «ἡ ὀρθὴ κρίσις τῆς συνουσίας, ὁ σκοπὸς ἐστὶ τῆς παιδοποιίας. Ὁ οὖν εἰς τὴν ἡδονὴν ἀποβλεψάμενος, ἐσφάλη περὶ τὴν κρίσιν, τὸ μὴ καλόν, καλὸν ἠγησάμενος ὁ γοῦν τοιοῦτος παραχρῆται γυναικὶ συνουσιαζόμενος».3

Ἐπιπρόσθετα, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἀναφέρει ὅτι «ἡ γὰρ τῆς σαρκὸς ἐπανάστασις πρὸς παιδοποιίαν μόνον ἀνίεται», ἐνῶ παραδέχεται ὅτι τὸ γενετήσιο ἔνστικτο «φύσει πρόσεστιν ἠμίν» καὶ ὡς φυσικὸν καὶ ἀκατηγόρητο, ἀφοῦ ἔχει δοθεῖ ἀπὸ τὸ Θεό, «ἳνα δι’ αὐτοῦ ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς περιπατήσωμεν».4  Δὲν ἀπορρίπτεται τὸ γενετήσιο ἔνστικτο ἀπὸ τὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ὅταν θεωρεῖται σωστά, ὄχι μόνο δὲν συνεργεῖ στὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ συνεργεῖ  «πρὸ τῆς φύσεως σύστασιν».

Ἔτσι, διαπιστώνεται ἡ σχετικότητα μὲ τὴν ὁποία οἱ ἱεροὶ Πατέρες ἀναφέρονται στὴν σεξουαλικὴ πράξη καὶ τεκνογονία.  Ὅταν ὑπάρχει  πειρασμός, ἡ  σβέση  τῆς  φλογώσεως  μὲ  τὴ  συζυγικὴ  συνουσία  δίνει  τὴ  δυνατότητα  στὸν

ἄνθρωπο νὰ ἀποφύγει τὴν πορνεία. Στὴν ἑρμηνεία τοῦ ἀποστολικοῦ χωρίου «δια
 

δὲ τὰς πορνείας», ὁ ἱερὸς Χρυσσόστομος  σημειώνει: «Ἄκουσον γοῦν τοῦ Παύλου

λέγοντος διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἐαυτοῦ γυναίκα ἐχέτω, καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. Δυὸ γὰρ ταῦτα ἐστι, δι’ ἅπερ εἰσενήνεκται γάμος, ἳνα τὲ σωφρονῶμεν, καὶ ἳνα πατέρες γινώμεθα, τῶν δὲ δυὸ τούτων προηγουμένη ἡ τῆς σωφροσύνης  ἐστὶ  πρόφασις….  Ὥστε  μία  τὶς  ἐστὶ  γάμου  πρόφασις,  τὸ   μὴ πορνεύειν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ φάρμακον εἰσενήνεκται τοῦτο».5  Τὴν ἀποφυγὴ τῆς ἁμαρτίας προβάλλει καὶ ἡ ρήση τοῦ ἁγίου Ἰωάννη Δαμασκηνοῦ: «δρᾶμε ὅσον δύνη ὅταν ἀτονήσης, λάβε φάρμακον τὴν συνουσίαν, ἴνα μὴ πειράση ὑμᾶς ὁ Σατανᾶς».6

Στὴν  περίπτωση  ὅμως  ποὺ  ἡ  τεκνογονία  θεωρεῖται  σὲ  σχέση  μὲ  τὴν

παρθενία ἢ τὸ θάνατο, ἡ ἀναφορὰ εἶναι ὑποτιμητική, ἀφοῦ ἡ ὑπενθύμιση τῆς μετάδοσης τῆς θνητῆς σάρκας προσδίδει στὴν τεκνογονία τὴν ἔννοια τῆς παροδικότητας.

Πρέπει νὰ τονισθεῖ ἡ προφανὴς ἰδιομορφία τοῦ σκοποῦ τοῦ γάμου, ὡς μυστηρίου καὶ θεσμοῦ καὶ τοῦ σκοποῦ τῆς συζυγικῆς συνουσίας. Ὁ γάμος δόθηκε γιὰ τὴν ἀλληλοβοήθεια τῶν συζύγων καὶ γιὰ τὴν τεκνογονία. Ἡ συζυγικὴ συνουσία, ποὺ συνδέεται μὲ τὴν ἡδονή, ἔχει ἀπὸ τὴ φύση τῆς ὡς σκοπὸ τὴν ἐπίτευξη τῆς γονιμότητας.

Συνεπῶς, δὲν θὰ πρέπει νὰ συγχέονται μεταξύ τους: πρῶτον οἱ σκοποὶ  τοῦ

γάμου, δεύτερον οἱ σκοποὶ τῆς   τεκνογονίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕναν ἀπὸ τοὺς βασικοὺς σκοποὺς τοῦ γάμου καὶ τρίτον οἱ σκοποὶ τῆς συζυγικῆς συνουσίας, ἡ ὁποία ἐμπεριέχει ἀναπαραγωγικό, ἀγαπητικό, σωφρονιστικὸ 7  καὶ ἡδονιστικὸ ρόλο καὶ χαρακτήρα.

 

 

Β. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος γιὰ τὸ θέμα τῆς τεκνογονίας α. Ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1937.

Ἡ ἐπίσημη θέση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀποτυπωμένη στὴν ἐγκύκλιο τῆς Ἱεραρχίας τῆς 14ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1937. Ἡ ἐξάπλωση τοῦ κινήματος τοῦ οἰκογενειακοῦ προγραμματισμοῦ τὴν ἐποχὴ τοῦ μεσοπολέμου, κυρίως στὰ

ἀστικὰ κέντρα, θορύβησε τὴν Ἑλλαδικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἡ λήψη ἀποφάσεων


ἀπὸ  τὶς  Δυτικὲς  Ἐκκλησίες  8    ἐπέτεινε  τὴν ἀνάγκη γιὰ τὴν ἐπιβολὴ σταθερῆς

καὶ ἑνιαίας θέσης ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη προοπτική. Ἔτσι ἐκδόθηκε ἡ ἐγκύκλιος τῆς Ἱεραρχίας, στὴν ὁποία γίνεται ἀναφορὰ στὴν κατάσταση τῆς ἐποχῆς γιὰ τὴν ἀποφυγὴ τῆς τεκνογονίας καὶ τὴν παρεμπόδιση τῆς συλλήψεως. Καταδικάζονται οἱ ἐκτρώσεις, ἡ ἔκθεση βρεφῶν καὶ ἡ χρήση ἀφύσικων καὶ ἀθέμιτων μέσων γιὰ τὴν παρεμπόδιση τῆς συλλήψεως.

Ἡ ἐγκύκλιος προτείνει στοὺς συζύγους τὴν ἀποχὴ ἀπὸ τὴν ἐπαφὴ καὶ τὴν ἐγκράτεια ὡς τὰ μοναδικὰ μέσα γιὰ τὴν ἀποφυγὴ τῆς τεκνογονίας, ὅταν ὑπάρχει ἰδιαίτερος λόγος.9  Γνωστοποιεῖ στοὺς πνευματικοὺς πατέρες ὅτι ἡ ἀνοχὴ τῶν ἀντισυλληπτικῶν  ἀποτελεῖ  ἀπόκλιση  ἀπὸ  τὸ  θέλημα  τοῦ  Θεοῦ.  Ἐπισημαίνει στοὺς ἰατροὺς ὅτι γίνονται φονεῖς μὲ τὶς ἐκτρώσεις καὶ τοὺς ἀποτρέπει ἀπὸ τὸ νὰ διαδίδουν ἀντισυλληπτικὰ μέσα.

Ἡ προτεινόμενη ἀποχὴ καὶ ἐγκράτεια ὑπαινίσσεται τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖο ἡ σύζυγος εἶναι πιθανῶς γόνιμη. Δὲν γίνεται σαφὴς ἀναφορὰ γιὰ τὴ χρήση τῆς φυσικῆς μεθόδου τῶν ἄγονων ἡμερῶν, ὅμως ἡ ἀποχὴ ὑπονοεῖται μόνο γιὰ τὴ γόνιμη περίοδο τῆς συζύγου καὶ ὄχι σὲ μόνιμη βάση.

Ὡστόσο ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1937 προκάλεσε ἀντιδράσεις στοὺς ἐκκλησιαστικοὺς

κύκλους καὶ δὲν ἔγινε εὐρύτερα ἀποδεκτὴ ὡς δείκτης πορείας ἀπὸ μεγάλη μερίδα πνευματικῶν. Ἐπικρίθηκε ἡ αὐστηρὴ προοπτική της γιὰ τὸ θέμα τῆς τεκνογονίας καὶ κυρίως ἡ ἔλλειψη ἔκφρασης τῆς Ὀρθόδοξης ἄποψης γιὰ τὴν ἠθικὴ κλιμάκωση τῶν πιστῶν. 10  Ἐπιπρόσθετα κατηγορήθηκε ὁ τρόπος συγγραφῆς της καὶ ἀμφισβητήθηκε ἔντονα ἡ διατύπωση ἑνιαίας γραμμῆς καὶ προοπτικῆς ἀπὸ τὸ σύνολο τῆς Ἑλλαδικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

 

 

β. Τὸ διάγγελμα περὶ τεκνογονίας (9 Ὀκτωβρίου 1978)

Τὸ διάγγελμα δηλώνει ὅτι ἐπανέρχεται μετὰ ἀπὸ σαράντα χρόνια στὸ ἐπίμαχο θέμα τῆς φυγοτεκνίας. Ἀποδέχεται ὅτι ἡ κατάσταση ἐπιδεινώθηκε καὶ ὅτι χρειάζεται νὰ τοποθετηθεῖ ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὅπως εἶχε

κάνει τὸ 1937.


 

Παροτρύνει τοὺς ἐγγάμους ἄνδρες  νὰ ἐκπληρώνουν τὸ  καθῆκον τους καὶ

νὰ συνδέουν τὴ συζυγία μὲ τὴν «ἐξ αὐτῆς παιδοποιία». Ρητὰ ἀναφέρεται στὶς συζύγους «νὰ ἀποφεύγωσι οἱαδήποτε ἀντισυλληπτικὰ μέσα καὶ τρόπους», ἐνῶ συμβουλεύει τοὺς ἰατροὺς νὰ μὴ συμμετέχουν στὶς φονικὲς ἐκτρώσεις.

Καλεῖ τοὺς πνευματικοὺς πατέρες νὰ ἀκολουθοῦν κοινὴ γραμμή, αὐτὴ ποὺ ἐξέφρασε ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1937. Τὸ διάγγελμα δὲν ἀγνοεῖ τὶς δύσκολες σύγχρονες περιστάσεις γιὰ τὴν ἀνατροφὴ τῶν τέκνων καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ προτεινόμενη διέξοδος τῆς συζυγικῆς ἐγκράτειας θεωρεῖται «στενὴ καὶ τεθλιμμένη ὁδός». Ἐπιπλέον ἡ ἠπιότερη λύση ποὺ προβάλλεται γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς ἐκκλησιαστικῆς οἰκονομίας καὶ συγκατάβασης ἀφήνεται στὴν κρίση τῶν πνευματικῶν, ὅταν διαπιστώνεται ἡ ἀναγκαιότητά της. Ἀναγνωρίζονται οἱ δυσκολίες τῆς τεκνοτροφίας καὶ δίνονται περιθώρια στοὺς πνευματικοὺς νὰ οἰκονομήσουν εἰδικὲς περιπτώσεις.

 

 

Γ. Ἡ σύγχρονη ποιμαντικὴ γιὰ τὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας

Μέσα στὶς ἀντιφάσεις ποὺ χαρακτηρίζουν τὸν Ἑλλαδικὸ χῶρο εἶναι καὶ τούτη, ἀπὸ τὴ μία νὰ θανατώνονται 200.000 ζωὲς τὸ χρόνο μὲ τὶς ἐκτρώσεις ὡς ἀνεπιθύμητα τέκνα, ἐνῶ τὴν ἴδια ὥρα χιλιάδες σύζυγοι προστρέχουν στὴν ἰατρικὴ βοήθεια δαπανώντας κόπο, χρόνο, χρῆμα, ψυχικὲς δυνάμεις γιὰ νὰ ἀποκτήσουν ἕνα παιδὶ μὲ τὶς μεθόδους τῆς ὑποβοηθούμενης ἀναπαραγωγῆς.11 Ταυτόχρονα ἄλλα ζευγάρια ἔχοντας ἀποκτήσει 1-2 τέκνα προσπαθοῦν συστηματικὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν τεκνογονία, δαπανώντας ἕνα ἀξιόλογο χρηματικὸ ποσὸ στὶς μεθόδους ἀντισύλληψης.

Ἡ παροῦσα ἔρευνα ἐξετάζει τὴν τελευταία περίπτωση τῆς ἀντίφασης. Στὴν ἔρευνα, λοιπόν, ποὺ πραγματοποιήθηκε μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1989-1992 ἀναδύθηκαν χρήσιμα στοιχεῖα. Ἀρχικά, καταρτίστηκε ἕνας κατάλογος ἀνεγνωρισμένων ποιμένων (ἱερομόναχων σὲ μοναστήρια καὶ πόλεις, ὅπως καὶ ἐγγάμων πνευματικῶν), οἱ ὁποῖοι μέσα ἀπὸ ἕνα ἐλεύθερο ἐρωτηματολόγιο, εἶχαν τὴν καλοσύνη νὰ καταθέσουν τὶς θέσεις καὶ πεποιθήσεις, ἀλλὰ καὶ τὸν κόπο καὶ πόνο τους, κατὰ τὴν ποιμαντικὴ ἀντιμετώπιση τῶν συζύγων.

Γενικὴ διαπίστωση εἶναι ἡ ἀκόλουθη: κάθε πνευματικός, πέρα ἀπὸ τὴ μορφὴ

τῆς  ζωῆς  τοῦ  (μοναχικὸς  ἢ  ἔγγαμος  βίος),  ἐνσκήπτει  μὲ  περισσὴ  ἀγάπη  καὶ
 

κατανόηση     στὰ     προβλήματα     τῶν  ἔγγαμων   παιδιῶν  του.   Διαπιστώθηκε

διαφοροποίηση ἀντιμετώπισης, ἀλλὰ τὸ στοιχεῖο τῆς ἀγωνίας καὶ εὐθύνης ἀπέναντι στὸ ποιμαινόμενο ζεῦγος δὲν ἀπουσίασε ἀπὸ κανένα συνομιλητὴ ἢ σχετικὸ μὲ τὸ θέμα συγγραφέα.

Τὰ στοιχεῖα, ποὺ συγκεντρώθηκαν, παρουσιάζουν ξεχωριστὸ ἐνδιαφέρον. Σημειώνονται οἱ ποιμαντικὲς τάσεις, συγκλίσεις καὶ ἀποκλίσεις στὴ σύγχρονη διαποίμανση τῶν πιστῶν καὶ ἰδιαίτερα στὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας στὸν Ἑλλαδικὸ χῶρο.

Ἡ ἀναφορὰ τοῦ προβλήματος κυμαίνεται στὰ πλαίσια τοῦ   Ὀρθόδοξου γάμου.  Ὅπου σημειώνεται ἡ φράση «συζυγικὸ ζεῦγος» ἢ ἄλλοι συναφὴς ὄροι, ἀναφέρονται οἱ σύζυγοι οἱ ὁποῖοι λίγο ἡ πολὺ ἀγωνίζονται γιὰ τὴν πνευματική τους πρόοδο. Εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ζοῦν ἢ τουλάχιστον προσπαθοῦν νὰ ζήσουν μὲ τὰ μυστήρια της Ἐκκλησίας. Ὁ περιορισμὸς αὐτὸς ἐπιβάλλεται, καθὼς στὴν κατεξοχὴν ποιμαντικὴ λειτουργία προστρέχουν οἱ σύζυγοι μὲ πνευματικὲς ἀνησυχίες καὶ ἀποτελοῦν τὸ ποιμαινόμενο μέρος τῆς Ἐκκλησίας. Στὶς συζητήσεις, οἱ πνευματικοὶ ἀναφέρονται σ’ αὐτοὺς ἀκριβῶς τοὺς συζύγους, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ στάδιο πνευματικοῦ ἀγώνα καὶ κατάστασή τους. Ἐξάλλου, αὐτοὶ εἶναι οἱ σύζυγοι ποὺ παρακολουθοῦν μὲ προσοχὴ τὶς ποιμαντικὲς διδαχὲς καὶ προβληματίζονται στὴν ἀναζήτηση τοῦ θείου θελήματος.

Ἡ τεκνογονία καὶ ἡ συζυγικὴ συνουσία ἀφοροῦν κατὰ κύριο λόγο τὸ ἀνδρόγυνο.  Ὁ  πνευματικὸς  πατέρας  μὲ  διάκριση  πρέπει  νὰ  συμβουλεύει  τὸ ζεῦγος. Διαφορετικὰ οἱ ἐπεμβάσεις σὲ συζυγικά, προσωπικὰ θέματα, ἐλλοχεύουν τὸν κίνδυνο ἐπιπλοκῆς στὴ διαποίμανση, ἀλλὰ καὶ στὴν ἑνότητα τῶν συζύγων.

Ἀρκετοὶ πιστεύουν ὅτι τὰ θέματα αὐτὰ πρέπει νὰ μείνουν στὴν κρίση τοῦ πνευματικοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ σκέφτεται σωστά, γνωρίζοντας τὸν πραγματικὸ σκοπὸ τοῦ γάμου, ἐνῶ ἄλλοι καταδικάζουν τὴν ἀναφορὰ κατὰ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση, σὲ συζυγικὰ θέματα σεξουαλικῆς φύσεως.

Μερικοὶ  πιστεύουν  ὅτι  ἡ  διχογνωμία  τῶν  πνευματικῶν γιὰ  τὸ  θέμα  τῆς

τεκνογονίας ἐπηρεάζει τὸ Ὀρθόδοξο πλήρωμα, καθὼς «ὁ καθένας διδάσκει ὄχι τὶς εὐαγγελικὲς ἀλήθειες, ἀλλὰ τὶς προσωπικές του ἀπόψεις καὶ θέσεις ... ἡ πνευματικὴ  Βαβὲλ  τείνει  νὰ  ἀλλοιώσει  τὴ  συνείδηση  τῶν  πιστῶν.  Ὁ  πιστὸς

διδάσκεται πλέον διαφορετικὲς θέσεις».12

 


Δυσάρεστο     γεγονὸς      γιὰ      τὴ  σύγχρονη    ποιμαντικὴ     ἀποτελεῖ     ἡ

σιωπηλὴ   διαμάχη   μεταξὺ   ἐγγάμων   καὶ    ἀγάμων   πνευματικῶν   γιὰ   τὴν

«ἁρμοδιότητα»  καθοδήγησης  τῶν  ἀνδρογύνων.  Σημειώνεται  ἡ  ὀρθὴ  θέση  γιὰ ὅσους διεκδικοῦν τὴν ποιμαντικὴ ἀποκλειστικότητα: «Ἐκεῖνο ποὺ βαρύνει σὲ μία σοβαρὴ ἀντιμετώπιση τοῦ γάμου, δὲν εἶναι οὔτε ἡ προσωπικὴ ἐμπειρία τοῦ ἐγγάμου, οὔτε ἡ ἀντικειμενικότητα τοῦ ἄγαμου, ἀλλὰ ἡ ποιμαντικὴ πείρα καὶ εὐαισθησία καὶ τῶν δυό, ἡ σχετικὴ μὲ τὸ γάμο». 13

Στὴν  ἔρευνά  μας,  ἡ  ἐλεύθερη  συζήτηση  μὲ  τοὺς  ποιμένες  ἀνέδειξε  τὸν

χειρισμὸ  τοῦ  κάθε  πνευματικοῦ,  τὴν  πείρα,  τὸν  κόπο  καὶ  τὸν  πόνο  στὴν ποιμαντικὴ τῶν συζύγων. Ὁ πόθος γιὰ τὴν ἀρτιότερη καὶ θεοδρόμο διαποίμανση δὲν ἔλειψε ἀπὸ κανένα πνευματικό-ἐξομολόγο, παρόλο ποὺ ἡ ἀντιμετώπιση δὲν ἦταν ὅμοια σ’ ὅλους τους ποιμένες. Ἀκολούθησε ἡ καταγραφὴ τῶν συζητήσεων, τῶν θέσεων καὶ τῶν ἀπόψεων, ὥστε ἡ ἔκθεσή τους νὰ γίνει κατὰ τὸν καλύτερο δυνατὸ τρόπο.

 

 

Οἱ σύγχρονοι ποιμαντικοὶ τύποι.

Ἡ τυποποίηση τῆς ποιμαντικῆς εἶναι δύσκολη, ἐπειδὴ χρειάζεται νὰ σχηματοποιηθεῖ ἡ γραμμὴ τοῦ πνευματικοῦ, ὥστε νὰ γίνει κατανοητὴ ἡ σύγχρονη ποιμαντική. Ἄλλωστε ἡ ἐργασία παρουσιάζει ἕνα δεῖγμα τῆς ὑπάρχουσας κατάστασης καὶ δὲν ἀρνεῖται τὴν ὕπαρξη ἄλλων θέσεων, ἀφοῦ βασίζεται στὰ δεδομένα τῆς ἔρευνας ποὺ ἔγινε.

Στὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας διακρίθηκαν δυὸ κυρίως γραμμές: α) ἡ παραδοσιακὴ γραμμὴ κι β) ἡ νεωτερίζουσα γραμμή.

Ὡστόσο, ἡ παραδοσιακὴ γραμμὴ ἐκφράζεται ἀπὸ δυὸ τύπους τὸν αὐστηρὸ καὶ τὸν ἐπιεικῆ. Ἡ διάκριση ἀνάμεσά τους εἶναι λεπτὴ καὶ ἀναφέρεται κυρίως στὴ διαφορετικὴ ποιμαντικὴ ἀντιμετώπιση τῶν θεμάτων τῶν συζύγων.

Οἱ ποιμαντικοὶ τύποι ἀναφέρονται στὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας, τοῦ ἐλέγχου τῶν γεννήσεων, τῆς ἀντισύλληψης, τῆς ρύθμισης τῆς ἀνθρώπινης γονιμότητας καὶ τοῦ προγραμματισμοῦ τῆς οἰκογένειας.

α. Ἡ παραδοσιακὴ ποιμαντικὴ γραμμὴ

Ἡ παραδοσιακὴ γραμμὴ διαποίμανσης τῶν συζυγικῶν θεμάτων βασίζεται στὴν πίστη τοῦ εὐαγγελίου, στὴν πατερικὴ παράδοση καὶ προβάλλει τὴν ἐνάρετη

βιοτή.  Προσπαθεῖ     νὰ  ὁδηγήσει  μὲ  ἀσφάλεια  τὸ  ἀνδρόγυνο  στὴ  σωτηρία,

 

προβάλλει  τὴν  ὀρθόδοξη  ἀκρίβεια  καὶ  προοπτικὴ  καὶ  θεωρεῖ  τὴ  φυγοτεκνία

καὶ ἀντισύλληψη ὡς πράξεις ἐνάντιες στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ἔρευνα κατέδειξε δυὸ τρόπους ἔκφρασης τῆς γραμμῆς μὲ ἴδιο θεολογικὸ ὑπόβαθρο καὶ κοινὲς ἀφετηρίες, ἀλλὰ μὲ ἐμφανῆ διαφορετικὴ ποιμαντικὴ ἀντιμετώπιση: τὸν αὐστηρὸ τύπο καὶ τὸν ἐπιεικῆ τύπο τῆς παραδοσιακῆς ποιμαντικῆς γραμμῆς.

 

 

Ια. Ὁ αὐστηρὸς ποιμαντικὸς τύπος. Ὀνομάζουμε ποιμαντικὸ τύπο τῆς αὐστηρότητας ἐκεῖνον ποὺ δὲν παρουσιάζει ἰδιαίτερη εὐαισθησία στὴν κατανόηση τῶν σύγχρονων συζυγικῶν θεμάτων.

Τὰ  κύρια  χαρακτηριστικὰ τοῦ  τύπου  τῆς  αὐστηρότητας συνοψίζονται ὡς

ἑξῆς:

 

 

-Ἡ τεκνογονία εἶναι ὁ πρῶτος σκοπὸς τοῦ γάμου καὶ ἡ συζυγικὴ συνουσία

ἔχει μόνο ἀναπαραγωγικὸ ρόλο.

-Ἡ  φυγοτεκνία  σὲ  ὁποιαδήποτε  περίπτωση,  ἀκόμη  καὶ  σὲ  ὑπάρχουσα πολυτεκνία ἀποτελεῖ μεγάλη καὶ θανάσιμη ἁμαρτία.

-Οἱ σύζυγοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίζουν τὴ γονιμότητά τους καὶ νὰ

προγραμματίζουν τὸν ἀριθμὸ τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειάς τους.

-  Ἡ  ἀπόλυτη  ἐγκράτεια  καὶ  ἡ  ἀποχὴ  εἶναι  οἱ  μοναδικοὶ  τρόποι  γιὰ  τὴ ρύθμιση τῶν γεννήσεων, ἐὰν αὐτὸ ἐπιβάλλεται.

- Ἡ φυσικὴ μέθοδος τῶν ἄγονων ἡμερῶν εἶναι ἀνεκτή.

-Ἡ συμμετοχὴ στὴ Θεία Εὐχαριστία ἐξαρτᾶται σημαντικὰ ἀπὸ τὴν πράξη τῆς ἀντισύλληψης καὶ σ’ αὐτὴ τὴν περίπτωση ἐπιτρέπεται ὡς 2 φορὲς τὸν χρόνο.

-  Ἡ  συζυγικὴ  συνουσία  ἐπιτρέπεται  στὴν  περίοδο  τῆς  ἐγκυμοσύνης,  μὲ σύμφωνη ἰατρικὴ γνωμάτευση.

- Ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1937 θεωρεῖται ἐμπνευσμένο κείμενο καὶ ἐκφράζει γνήσια τὴν Ὀρθόδοξη θέση γιὰ τὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας.

-    Τὴν  εὐλογημένη  τάξη ἐγγάμων  ἀποτελοῦν  οἱ πολύτεκνοι14 ,  καθὼς

μὲ τὸν ἀριθμὸ τῶν παιδιῶν τοὺς ἐκπληρώνουν τὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ.

Οἱ ποιμένες τῆς αὐστηρότητας προσπάθησαν νὰ ἐκφράσουν τὸ ὀρθόδοξο φρόνημα,   ὅμως   ἀπολυτοποίησαν                                  τὶς   θέσεις   τους   καὶ   παρέβλεψαν   κύρια

προβλήματα τοῦ ἔγγαμου βίου. Ἡ ἀστικὴ οἰκογένεια ἀντιμετωπίζει ἀνυπέρβλητες
 

δυσκολίες  διαβίωσης  σὲ  σχέση  μὲ  τὴν  παραδοσιακὴ      πολύτεκνη      ἀγροτικὴ

οἰκογένεια. Οἱ συνέπειες τῆς ἐκβιομηχάνισης ἦταν σαρωτικές, καθὼς ἐπῆλθε ἡ ὑπογεννητικότητα, ἡ χειραφέτηση τῆς γυναίκας, τὸ ὑψηλὸ κόστος διατροφῆς καὶ ἀγωγῆς τῶν παιδιῶν, ἡ εὔκολη διακίνηση νέων ἰδεῶν, ὁ οἰκογενειακὸς προγραμματισμὸς καὶ τέλος ἡ ἀνάπτυξη τῶν τεχνικῶν μέσων γιὰ τὴν ἀποτελεσματικὴ ἀντισύλληψη.15

Στὴ σύγχρονη πρόκληση ἡ ποιμαντικὴ γραμμὴ τῆς αὐστηρότητας δὲν μπόρεσε πάντοτε νὰ ποιμάνει καλόπιστα καὶ διακριτικὰ τὰ νέα δεδομένα. Ἀντίθετα προβλήθηκε ἡ θέση ποὺ θέλει μόνο τὴν πολυτεκνία ὡς τὴν ἐκπλήρωση τοῦ θείου θελήματος. Ἀκόμη καὶ οἱ οἰκογενειάρχες μὲ 3-4 παιδιὰ ἐξετάζονται ἀρκετὲς φορὲς καχύποπτα, ὡς θιασῶτες τοῦ οἰκογενειακοῦ προγραμματιστές, ποὺ δὲν ἐκπληρώνουν τὸ θέλημα τῆς ἀπόκτησης πολλῶν παιδιῶν. Ὁ μονομερὴς τονισμὸς τῆς ἐντολῆς τοῦ «αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε» σὲ βάρος ἄλλων ἐντολῶν καὶ σκοπῶν τοῦ γάμου, κατέστησε τὴν ποιμαντικὴ γραμμὴ ἀναποτελεσματικὴ καὶ ἀκραία.

Ιβ. ὁ ἐπιεικὴς ποιμαντικὸς τύπος. Ὀνομάζουμε ἐπιεικῆ ποιμαντικὸ τύπο τὴν ποιμαντικὴ ποὺ ἀντιλαμβάνεται τὰ σύγχρονα ποιμαντικὰ προβλήματα τοῦ ἔγγαμου βίου καὶ ποιμαίνει μὲ διάκριση, ἀγάπη καὶ κατανόηση, ἀντιμετωπίζοντας τὰ πληρέστερα καὶ ἀποτελεσματικά. Προσπαθεῖ νὰ ὁδηγήσει μὲ ἀσφάλεια τὸ ἀνδρόγυνο στὴ σωτηρία προβάλλοντας τὴν ὀρθόδοξη ἀκρίβεια καὶ προοπτική.

Διαφέρει ἀπὸ τὸν αὐστηρὸ τύπο στὸν τρόπο ποὺ ἐκφράζει τὴν παραδοσιακὴ

ἀντιμετώπιση, δίχως ἀπολυτοποιήσεις καὶ ἀφορισμούς. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς κλιμάκωσης τῶν πιστῶν ἀπὸ τοὺς ποιμένες τοῦ ἐπιεικῆ τύπου ἐπιτρέπει στὰ πλαίσια τῆς οἰκονομίας τὴν προσωρινὴ ἀπόκλιση ἀπὸ τὸ ἀπόλυτο τῶν θέσεων γιὰ τὴν προσέγγιση τῶν εἰδικῶν περιστάσεων. Αὐτὸ δὲν σημαίνει οὔτε τὴν ἀνοχὴ τῶν ἀντισυλληπτικῶν μέσων, οὔτε τὴν προβολὴ ἀκραίων ποιμαντικῶν θέσεων. Χαρακτηριστικό του ἐπιεικῆ τύπου εἶναι ἡ ἀπουσία τῆς σχολαστικῆς πνευματικῆς καθοδήγησης στὰ συζυγικὰ θέματα. Ὁ πνευματικὸς συμβουλεύει τὸ ζεῦγος, ὅταν αὐτὸς ἐρωτᾶται, καὶ δὲν ρυθμίζει τὴ σεξουαλικὴ συμπεριφορά του.

Τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἐπιεικοῦς ποιμαντικοῦ τύπου ποὺ εἶναι τὰ ἀκόλουθα:

-Ἡ ἠθικὴ καὶ πνευματικὴ τελείωση μέσα ἀπὸ τὴν πρόοδο τῆς κοινωνίας τῆς ἀγάπης τῶν συζύγων ἀποτελεῖ τὸν πρῶτο σκοπὸ τοῦ ὀρθόδοξου γάμου, ἐνῶ ἡ

τεκνογονία εἶναι τὸ στεφάνωμα καὶ ἡ     ξεχωριστὴ    εὐλογία    τοῦ    Θεοῦ    στὴ

συζυγικὴ κοινωνία. Ὁ γάμος νοεῖται ὡς ἡ «ἔννομος συζυγία καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς παιδοποιία».

-Ἡ φυγοτεκνία μὲ τεχνητὰ  καὶ ἀφύσικα μέσα εἶναι καταδικαστέα. Ὡστόσο

ἀναγνωρίζονται  περιπτώσεις  ὅπου  ὁ  ἔλεγχος  τῶν  γεννήσεων  εἶναι ἀναπόφευκτος.

-Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ρυθμίζει τὴ γονιμότητά του καὶ νὰ προγραμματίζει τὸν ἀριθμὸ τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειάς του μὲ τὴ φυσικὴ μέθοδο τῆς ἀνίχνευσης τῶν γόνιμων ἡμερῶν καὶ τὴν ἀποφυγῆς τῆς συνουσίας κατὰ τὸ διάστημα αὐτό.

-Ἡ χρήση τεχνικῶν ἀντισυλληπτικῶν μέσων ἀπαγορεύεται καὶ συνεπάγεται

τὴν ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸ Ποτήριο τῆς Ζωῆς. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὅπου ὅσοι προφυλάσσονται οἰκονομοῦνται ἐπιεικέστερα καὶ κοινωνοῦν ἕως 6-8   φορὲς τὸ χρόνο.

-Ἡ συζυγικὴ συνουσία ἐπιτρέπεται στὴν περίοδο τῆς ἐγκυμοσύνης, μὲ σύμφωνη  ἰατρικὴ  γνωμάτευση,  προβάλλοντας  ἔτσι  τὸ  σωφρονιστικὸ  καὶ ἀγαπητικὸ ρόλο τῆς ἐπαφῆς.

-Ἡ  ἐγκύκλιος  τοῦ  1937  εἴτε  ἀγνοεῖται  πλήρως,  εἴτε  ἀναγνωρίζεται  ὡς

ἐπίσημο κείμενο, ὡστόσο δὲν βοηθᾶ ἐπαρκῶς στὴν ποιμαντικὴ διακονία.

-  Τὰ ἀνδρόγυνα δὲν πρέπει νὰ ξεχνοῦν τὴν Ὀρθόδοξη πνευματικὴ διάσταση τῆς κοινωνίας τους. Ὁ χριστιανικὸς γάμος προχωρεῖ διαρκῶς ἀπὸ τὰ σωματικὰ πρὸς τὰ πνευματικά, ὅπου ἡ ἄσκηση καὶ ἡ ἐγκράτεια ἅπτονται κάθε ἔκφανσης τῆς ἔγγαμης πορείας καὶ ὄχι ἀποκλειστικά τῆς σεξουαλικῆς σχέσης.

Ἡ ἐπιεικὴς γραμμὴ ἀκολουθεῖται ἀπὸ ποιμένες ἄγαμους στὸν κόσμο καὶ

ἱερομόναχους πνευματικοὺς σὲ μοναστήρια. Παρὰ τὴν προκατάληψη ποὺ ὑπάρχει γιὰ τὴν ποιμαντική του μοναστικοῦ χώρου, ἡ ἔρευνα κατέδειξε ὅτι οἱ ποιμένες τοῦ χώρου αὐτοῦ εἶναι ἐπιεικεῖς σ’ ἀντίθεση μὲ τὴν ἄποψη ποὺ τοὺς θέλει ἄτεγκτους καὶ σχολαστικοὺς μὲ τὰ συζυγικὰ θέματα.

Κατὰ τὴν ἄποψή μας, ὁ ἐπιεικὴς ποιμαντικὸς τύπος ἐκφράζει ἀρτιότερα τὴν

Ὀρθόδοξη θεολογία καὶ ποιμαντικὴ γιὰ τὸ γάμο. Προσπαθεῖ νὰ ὁδηγήσει μὲ ἀσφάλεια τὸ ἀνδρόγυνο στὸν τελικό του σκοπό. Ἡ ἀλληλοβοήθεια τῶν συζύγων, ἡ  ἀποφυγὴ  τῆς  πορνείας  ἀποτελοῦν  τοὺς  πρώτους  σκοποὺς  τοῦ  γάμου.  Ἡ συζυγικὴ συνουσία ἔχει διττὸ ρόλο, τὸν ἀναπαραγωγικὸ - τεκνογονικὸ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τὸν ἀγαπητικό, ἑνωτικὸ   καὶ   σωφρονιστικό. Ἀναγνωρίζονται τὰ κοινωνικοοικονομικὰ  προβλήματα  ποὺ  ὁδηγοῦν  στὴ  ρύθμιση  τῶν  γεννήσεων, ὅμως  αὐτὸ  δὲν  σημαίνει  τὴν  ἀνοχὴ  τῶν  ἀντισυλληπτικῶν  μέσων.  Παρὰ  τὴν

 

πονηρὴ   πρόθεση   τοῦ   ἐλέγχου   τῶν     γεννήσεων μὲ τὴ μέθοδο τῶν ἄγονων

ἡμερῶν, ἐπιτρέπεται ἡ χρήση της στὰ πλαίσια οἰκονομίας    τῶν εἰδικῶν περιπτώσεων.

 

 

β. Ἡ νεωτερίζουσα ποιμαντικὴ γραμμὴ

Ὀνομάζουμε νεωτερίζουσα ποιμαντικὴ γραμμὴ ἐκείνη ποὺ ἀνέχεται τὴν ἀντισύλληψη, τὴ ρύθμιση τῆς γονιμότητας καὶ τὸν οἰκογενειακὸ προγραμματισμό, ὡς φυσικὰ καὶ ἀναγκαία στὴν ἔγγαμη ζωή.

Τὰ χαρακτηριστικά της νεωτερίζουσας ποιμαντικῆς γραμμῆς εἶναι τὰ ἑξῆς:

- Ἡ ἠθικὴ ἀλληλοβοήθεια εἶναι ὁ πρῶτος σκοπὸς τοῦ γάμου, ἐνῶ ἡ τεκνογονία εἶναι δευτερεύων σκοπός.

-Τὰ τεχνητὰ ἀντισυλληπτικὰ μέσα δὲν καταδικάζονται, ἀλλὰ ἐπιτρέπονται,

ὅταν ὑπάρχει ὁμόφωνη συζυγικὴ θέληση.

-Ἀναγνωρίζεται στὸ ἀνδρόγυνο τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίζει τὴ γονιμότητά του καὶ νὰ προγραμματίζει τὸν ἀριθμὸ τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειάς του.

-Ἡ χρήση τῶν τεχνικῶν ἀντισυλληπτικῶν μέσων δὲν ἐμποδίζει τοὺς συζύγους ἀπὸ τὴ συμμετοχὴ στὴ Θεία Εὐχαριστία, ἀλλὰ ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ τὴ γενικὴ στάση τοῦ ἀνδρογύνου ἀπέναντι στὴν Ὀρθόδοξη πίστη καὶ ζωή.

-Ἡ συζυγικὴ συνουσία στὴν περίοδο τῆς ἐγκυμοσύνης θεωρεῖται ἀναγκαία

καὶ ἐπιβάλλεται μὲ σύμφωνη ἰατρικὴ γνωμάτευση.

-Ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ ἄσκηση δὲν παραγνωρίζονται στὴν ἔγγαμη πορεία, ὅμως χρειάζεται τὸ μέτρο καὶ ἡ συζυγικὴ ὁμοφωνία.

-Ἡ ἐγκύκλιος τοῦ 1937 δὲν ἀναγνωρίζεται καὶ προτείνεται ἡ ἀντικατάστασή

της μ’ ἄλλο πιὸ δυναμικὸ κείμενο, ποὺ νὰ ἁρμόζει στὴ σύγχρονη πραγματικότητα.

- Ἡ συζυγικὴ ἁρμονία ἀποτελεῖ κύριο θέμα καὶ τὰ προβλήματα τοῦ οἰκογενειακοῦ προγραμματισμοῦ δὲ θὰ πρέπει νὰ ἐξετάζονται στατικὰ καὶ σχολαστικά.

Οἱ ποιμένες τῆς νεωτερίζουσας γραμμῆς χαρακτηρίζουν τοὺς ἑαυτοὺς τοὺς

προοδευτικοὺς καὶ τὴν ποιμαντικὴ ποὺ ἀκολουθοῦν ὡς καταλληλότερη γιὰ τὴν ἀποτελεσματικὴ διαποίμανση στὴ σύγχρονη Ἑλληνικὴ κοινωνία. Σημειώνεται ὅτι χρειάζεται ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὰ αὐστηρὰ καὶ παραδοσιακὰ πρότυπα ποιμαντικῆς τῶν συζύγων καὶ ἡ προσαρμογὴ τῆς ποιμαντικῆς στὰ σύγχρονα δεδομένα, ὥστε νὰ ἀγκαλιαστεῖ τὸ σύνολο τῶν Ὀρθοδόξων του Ἑλλαδικοῦ χώρου. Ἐπιπρόσθετα,  καταδικάζεται  ὡς  εὐσεβιστικὴ  καὶ  ἀδιάκριτη  ἡ  ἀναφορὰ  στὰ θέματα τῆς σεξουαλικῆς ζωῆς τοὺς ζεύγους.

 

Ἡ δημιουργία τῆς νεωτερίζουσας   ποιμαντικῆς  γραμμῆς  ὀφείλεται  στὴν

ἀντίδραση διανοουμένων κληρικῶν καὶ λαϊκῶν θεολόγων στὴν ποιμαντικὴ ποὺ ἀντιμετώπιζε τὰ προβλήματα τοῦ γάμου μὲ αὐστηρότητα καὶ ἀδυνατοῦσε νὰ τὰ προσεγγίσει. Στὴν προσπάθεια τοὺς ὅμως νὰ ἀνασκευάσουν τὴ δημιουργηθεῖσα γραμμὴ τῆς αὐστηρότητας, παραμέρισαν τὴν ἀσκητικὴ προοπτικὴ τῆς ἔγγαμης

ζωῆς.

Ἡ προσπάθεια γιὰ ἀποκόλληση ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ γραμμὴ τῆς αὐστηρότητας ἔφερε θετικὰ ποιμαντικὰ ἀποτελέσματα, ὅμως ἄγγιξε τὴν ἀντίθετη ἀκραία νεωτερίζουσα γραμμή, ἡ ὁποία δὲν βλέπει τὰ σεξουαλικὰ θέματα τῶν συζύγων σὲ καμία περίπτωση νὰ ἀποτελοῦν ἐμπόδια γιὰ τὴ συμμετοχὴ στὴ Θεία Εὐχαριστία.

Ἡ ἄποψη ποὺ θεωρεῖ ὅτι «ὑπάρχει πολὺς χῶρος γιὰ βελτίωση, προσαρμογὴ

καὶ καινοτομία, καθὼς ἡ Ἐκκλησία  μας ὀφείλει νὰ μὴν εἶναι στατική»,16  εἶναι ἀξιόλογη, ἀρκεῖ ἡ καινοτομία νὰ μὴν ἀναφέρεται στὴν οὐσία καὶ στὸ περιεχόμενο τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου, ἀλλὰ στοὺς τρόπους ποὺ αὐτὸ προσφέρεται στὸ λαό.

Ἡ  ποιμαντικὴ  γραμμὴ  τῆς  ἀνοχῆς  τῶν  ἀντισυλληπτικῶν μέσων  βασίζει

ἔμμεσα τὴν θέση της γιὰ τὴ χρήση τεχνητῶν μέσων προφύλαξης στὴν ἀνοχὴ τῆς μεθόδου τῶν ἄγονων ἡμερῶν ἀπὸ τὶς ἄλλες ποιμαντικὲς γραμμές.

Ἡ θέση τῆς νεωτερίζουσας γραμμῆς γιὰ τὴ συζυγικὴ συνουσία στὴν ἐγκυμοσύνη εἶναι σχεδὸν ὅμοια μὲ τὶς ἄλλες δυὸ γραμμὲς μὲ τὴ διαφορὰ τῆς προβολῆς τῆς ἀναγκαιότητας ἢ καὶ τῆς ἐπιβολῆς τῆς ἐπαφῆς.   Ἡ νεωτερίζουσα ποιμαντικὴ γραμμὴ σὲ θέματα φυγοτεκνίας καὶ ἐλέγχου τῶν γεννήσεων στηρίζει τὶς θέσεις της στὴ σύγχρονη πρόκληση καὶ στὴν ἐφαρμογὴ τῆς οἰκονομίας σὲ μονιμότερο ἐπίπεδο. Ὡστόσο, στερεῖται βιβλικῆς καὶ πατερικῆς τεκμηρίωσης καὶ μπορεῖ  εὔκολα  νὰ  κατηγορηθεῖ  ὡς  εὐδαιμονιστική.  Ἡ  ἀνοχὴ  τῶν ἀντισυλληπτικῶν μέσων καὶ ἡ ἀναγνώριση τοῦ δικαιώματος τῆς ρύθμισης τῆς γονιμότητας ἀποτελεῖ παρέκκλιση ἀπὸ τὴν ὀρθὴ παραδοσιακὴ ἀντίληψη καὶ τὸ γάμο καὶ τὴν τεκνογονία. Ἡ ἀντιμετώπιση αὐτή, παρόλο ποὺ θέλει νὰ θεωρεῖται γενναία καὶ  δυναμικὴ ἀπὸ  τοὺς  ποιμένες ποὺ  τὴν  ἐφαρμόζουν, δὲν  παύει  νὰ

διαφοροποιεῖται ἀπὸ  τὴν  ὀρθόδοξη ἄποψη  καὶ  νὰ  προτείνει νέο  ἦθος  γιὰ  τὸν
ὀρθόδοξο  γάμο  καὶ  ἰδιαίτερα  γιὰ  τὶς     συζυγικὲς       σχέσεις.       Ἕνα       ἦθος

πρωτόγνωρο γιὰ τὰ ὀρθόδοξα ποιμαντικὰ δεδομένα.

 

 

-----------------------------------

1 Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ὁμιλία ΙΣΤ΄, Περὶ τῆς κατὰ σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἰκονομίας, PG 151, 189.

2   Ἰωάννου Χρυσοστόμου, «καὶ γυναικὶ μὲν συγγενομένω κατὰ νόμον οὐδεὶς ἂν μέμψαιτο μέχρις

γήρως, χρηματιζομένω δὲ πάντες», PG 62, 689.

3 Μαξίμου Ὁμολογητοῦ, Περὶ ἀγάπης, PG 90, 989.

4   Ἀνέστη  Κεσελόπουλου, Πάθη  καὶ  Ἀρετὲς  στὴ  διδασκαλία  τοῦ  Ἁγίου  Γρηγορίου  τοῦ  Παλαμᾶ,

Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 25, σήμ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, πρὸς τὴν ἐν μοναζούσαις Ξένην, PG 150, 1069Α

 



5 Ἰωάννου Χρυσοστόμου, εἰς τὸ ἀποστολικὸν ρητὸν «διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἐαυτοῦ γυναίκα ἐχέτω...», PG 51, 243.

6 Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἱερὰ Παράλληλα, PG 96, 257.

7 ὃ.π.,

 

8 Ἡ Ἀγγλικανικὴ σύνοδος τοῦ Λάμπεθ τὸ 1930 πρότεινε τὴν τέλεια ἀποχὴ ἀπὸ τὴ συζυγικὴ σχέση ὡς τὸ μόνο νόμιμο μέσο γιὰ τὴν ἀποφυγὴ τῆς τεκνογονίας.

9  «Ἡ ἐγκράτεια ἀποτελεῖ διὰ τοὺς συζύγους τὸ μόνον νόμιμον μέσον ἀποφυγῆς τῆς τεκνογονίας,

ὅταν πραγματικὴ παρουσιάζεται διὰ τὴν ἀποφυγήν αὐτῆς ἀνάγκη».

10  βλ., Ἀλέξανδρου Σταυρόπουλου, Τὸ πρόβλημα τῆς τεκνογονίας καὶ ἡ Ἐγκύκλιος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (1937), συμβολὴ εἰς τὴν ποιμαντική της τεκνογονίας ἐξ’ ἀπόψεως Ὀρθοδόξου, Ἀθήνα

1977.

 

 

11    Βασιλείου  Φανάρα,  Ὑποβοηθούμενη  Ἀναπαραγωγή,  Ἠθικοκοινωνικὴ  Προσέγγιση,  ἔκδ.   Τὸ

Παλίμψηστον, Θεσσαλονίκη 2000, σελ. 169.

 

12  Ἄρχ. Νικόδημου Ἀεράκη, Τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στὸ θέμα τῆς τεκνογονίας, εἰσήγηση σὲ Ἱερατικὴ

Σύναξη, 29-3-1983.


13 π. Φιλόθεος Φάρος, π. Σταῦρος Κοφινάς, Γάμος, Ἀθήνα 1989, σελ. 12.


14  Ἄρχ. Γέρ. Δημόπουλου, μν, ἔργ., σελ. 24. Στὸ περιοδικὸ «Πολύτεκνη Οἰκογένεια», τεῦχος 51, Σεπτέμβριος 1991, σημειώνεται ἡ ὀρθὴ προοπτικὴ τῆς πολυτεκνίας: «ἡ πολυτεκνία θὰ πρέπει νὰ συμβαδίζει μὲ τὴν ἀρετὴ καὶ τὸν ἁγιασμό, τότε καὶ μόνο σώζονται οἱ πολύτεκνοι γονεῖς».


 
15 Βασιλείου Γιούλτση, Εἰσαγωγὴ στὴ Γενικὴ Κοινωνιολογία, 1986, σελ. 104.


16    π.  Δημητρίου  Κωνσταντέλου,  Γάμος,  Σεξουαλικότητα  καὶ  Ἀγαμία,  Μία  ἑλληνικὴ  ὀρθόδοξη θεώρηση, μτφρ. π. Δημητρίου Βακάρου, Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 16.

Πηγή

    Kατεβάστε το άρθρο σε pdf:
     
  •   
  •   

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

  • http--2.bp.blogspot.com--RGIVm38THGE-UjMUfRlbjMI-AAAAAAAAAuE-L7zkELE7X7s-s160-268873_196916777129146_615553206_n.jpg
    Ότι είσαι, αυτό βλέπεις, ότι ζητάς, αυτό βρίσκεις. Αν έλθεις στο Άγιον Όρος και ζητάς να βρεις αρετή, θα ψάξεις και θα την ανακαλύψεις. Αν ζητάς σκάνδαλα, θα τα βρεις. Όμως το πραγματικό, το άλλο Άγιον Όρος θ' αγρυπνεί μυστικά και θα υφαίνει την ιστορία του υπόγεια και σιγαλά. Μοναχός
  • http--1.bp.blogspot.com--fKEiMeTzSjQ-UnMDBVCqdLI-AAAAAAAABVI-fC7eWkgRk3g-s1600-cebacf8ccebdcf84cebfceb3cebbcebfcf85.jpg
    «Ὅσοι ἀπομείναμε πιστοὶ στὴν παράδοση, ὅσοι δὲν ἀρνηθήκαμε τὸ γάλα ποὺ βυζάξαμε, ἀγωνιζόμαστε, ἄλλος ἐδῶ, ἄλλος ἐκεῖ, καταπάνω στὴν ψευτιά. Καταπάνω σ᾿ αὐτοὺς ποὺ θέλουνε την Ἑλλάδα ἕνα κουφάρι χωρὶς ψυχή, ἕνα λουλούδι χωρὶς μυρουδιά.» Φώτης Κόντογλου
  • http--4.bp.blogspot.com---lml6NfyDuM-UWQDiNd9_pI-AAAAAAAAEk8-hsKqvigKsjw-s379-486718_471505646203662_776525439_n.jpg
  • 646babf42a80cf357c6572d7a5ddee95_230_200.png
  • ac1a91138665d2da02581a4b7bf57f51_230_200.jpg
  • f8f677aa46c05f036960f6330b48767b_230_200.jpg
«
»

Bίος Αγίου Φιλουμένου

Ο ιερομάρτυρας Φιλούμενος μαρτύρησε στο ιστορικό Φρέαρ του Ιακώβ στις 29 Νοεμβρίου του 1979, καθώς τελούσε την ακολουθία του Εσπερινού.

Περισσότερα

Κυπρος η πραγματική αλήθεια για το '74

 Μέρος Α κ'   Μέρος Β'


 

Η μασωνία στην Ελλάδα

Η ΕΒΡΑΙΟΜΑΣΩΝΙΑ ΞΕΣΚΕΠΑΖΕΤΑΙ!

Περισσότερα

Δωρεάν τρόφιμα

Δωρεάν τρόφιμα ,ρούχα και φάρμακα.

Μάθετε που μπορείτε να τα βρείτε.

Κάντε κλικ στην εικόνα